Implantaten zonder botopbouw – kan dat?

Vaak wel. Te weinig bot betekent niet noodzakelijk dat er eerst moet worden opgebouwd – er zijn meerdere manieren om het aanwezige bot te gebruiken: kortere of smallere implantaten, schuin geplaatste implantaten, ankering in het harde bot van het palatum of, in de bovenkaak, het optillen van de bodem van de bijholte via de implantaatopening zelf. Welke weg in aanmerking komt, laat een driedimensionale opname zien. Algemeen is noch „kan altijd“ noch „kan niet“ te zeggen.

Waarom in de bovenkaak vaker bot ontbreekt

De bovenkaak is van nature zachter dan de onderkaak, en boven de achterste tanden ligt de bijholte. Ontbreekt daar langere tijd een tand, dan trekt het bot zich terug en blijft er tussen kaakkam en bijholte weinig hoogte over. Dat is precies de meest voorkomende reden waarom in de bovenkaak over opbouw wordt gesproken – en ook het gebied waarvoor de meeste alternatieven zijn ontwikkeld.

• Botopbouw – implantaten hebben een stabiel fundament nodig
• Sinusbodemverhoging en sinuselevatie

Korte en smalle implantaten

De meest naastliggende oplossing is een implantaat dat in het aanwezige bot past. Korte implantaten hebben minder hoogte nodig, implantaten met kleine diameter minder breedte. Beide zijn al jaren in gebruik en voor bepaalde situaties goed gedocumenteerd; hun draagvermogen is lager, dus de plaats in de kaak bepaalt of ze houden. Waar ze houden, sparen ze een tweede ingreep en maanden wachten.

• Korte implantaten en implantaten met kleine diameter
• Titaan-zirkoniumlegering voor dunnere implantaten

Schuin geplaatste implantaten

Bot is niet gelijkmatig verdeeld. Wie een implantaat schuin in plaats van verticaal plaatst, kan een langer stuk vast bot gebruiken en de bijholte omzeilen. Bij een tandloze bovenkaak is dat de basis van de voorzieningen op vier implantaten: vooraan recht, achteraan schuin. De constructie erboven verbindt alle implantaten en verdeelt de krachten.

• Tandloze kaak met vier schuine implantaten
• Vaste tanden op één dag

De interne sinuslift

Als er maar enkele millimeters hoogte ontbreken, kan de bodem van de bijholte van onderen worden opgetild, via dezelfde opening waar het implantaat in komt. Dat is een kleine ingreep, vaak in dezelfde zitting, en iets anders dan de grote opbouw met eigen toegang van de zijkant. Technisch is het een opbouw – voor de patiënt voelt het als een gewone implantatie, zonder tweede afspraak en zonder maanden wachten.

Ankering buiten de kaakkam

Voor uitgesproken botverlies bestaan methoden die houvast zoeken waar nog hard bot is – bijvoorbeeld in het gebied van het palatum of in de dragende pijlers van het gezichtsskelet. Dit zijn ingrepen voor bijzondere gevallen, die ervaring en zorgvuldige driedimensionale planning vragen. Ze komen in aanmerking wanneer opbouw niet mogelijk of niet gewenst is, en horen in handen van een praktijk die ze regelmatig uitvoert.

Wanneer opbouw de betere keuze is

Opbouw vermijden is geen waarde op zich. Soms is het de kortere weg naar een duurzaam resultaat: als de kaakkam zo smal is dat een implantaat niet door bot omsloten zou zijn; als de voorziening anders niet op de juiste plaats zou komen; of als in het zichtbare gebied het tandvlees terugwijkt omdat er geen bot onder zit. Een opbouw kost tijd, maar een implantaat op de verkeerde plaats kost meer.

• Botopbouw met eigen bot
• Backward planning: vanuit de voorziening gepland

Waarop de beslissing rust

Of het zonder opbouw kan, is niet van een formulier af te lezen en al helemaal niet telefonisch te beslissen. Wat nodig is, is de hoogte en breedte van het bot op precies de plaats waar het implantaat moet staan, plus de ligging van bijholte en zenuw. Daarvoor is de driedimensionale opname – en daarom is ze bij weinig bot geen extra maar de basis.

• Digitale volumetomografie
• Driedimensionale diagnostiek
• Implantaatdiagnostiek in het kort

Wat in het gesprek moet worden uitgezocht

Wie een voorstel „zonder botopbouw“ krijgt, hoort vier dingen te weten.

• Hoeveel bot is er op de geplande plaats werkelijk aanwezig?
• Welke methode vervangt de opbouw, en hoe is die gedocumenteerd?
• Wat gebeurt er als tijdens de ingreep blijkt dat er toch moet worden opgebouwd?
• Wat kost de opbouw in dat geval, en staat hij in het plan?

• Het behandel- en kostenplan controleren
• Wie een implantaat kan krijgen

Wie dit kan beoordelen

Weinig bot is het geval waarin ervaring en diagnostiek het grootste verschil maken. In de gids van dit portaal staan praktijken met implantologie als aandachtsgebied – op plaats en kwalificatie, zonder rangorde en zonder beoordeling.

• Specialisten voor tandimplantaten zoeken
• Implantologen per plaats